Hoe gaat het als iemand met dementie of een verstandelijke beperking niet meer thuis kan wonen, maar ook niet zelf kan beslissen over een opname in een zorginstelling?

Het CIZ kan dan onderzoeken of een opname noodzakelijk is. En hoe de persoon hierover denkt.

Een opname in een zorginstelling kan op drie manieren gebeuren:

  • Vrijwillig: iemand vraagt zelf een Wlz-indicatie aan bij het CIZ. Een aanvraag voor onvrijwillige opname is in dit geval niet nodig.
  • Gedwongen: iemand wil niet opgenomen worden, maar anderen vinden dat wel noodzakelijk. De burgemeester of rechter beslist dan of een opname noodzakelijk is.
  • Zonder instemming, zonder verzet: iemand vraagt zelf niet om een opname, maar verzet zich er ook niet tegen. Vanwege dementie of een verstandelijke beperking kan de persoon hier niet zelf over beslissen. Het CIZ onderzoekt dan of een opname noodzakelijk is.

Opname zonder instemming, zonder verzet

De regels voor een opname zonder instemming, zonder verzet staan in artikel 60 van de Wet Bopz (Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen). Een opname zonder instemming, zonder verzet wordt ook ‘opname volgens artikel 60 Bopz’ genoemd.

Wie kan een Bopz-onderzoek aanvragen?

  • De cliënt zelf.
  • De gemachtigde van de cliënt.
  • De wettelijk vertegenwoordiger van de cliënt.
  • De partner of kinderen van de cliënt (alleen bij cliënten met dementie).
  • Een (huis)arts of zorgverlener van de cliënt. Hij of zij mag niet zomaar een aanvraag doen, maar heeft hiervoor toestemming nodig van de cliënt, zijn familie, gemachtigde of wettelijk vertegenwoordiger. Dit moet worden ingevuld op een machtigingsformulier.

U kunt het Bopz-onderzoek schriftelijk aanvragen via dit aanvraagformulier.

Hoe onderzoekt het CIZ de situatie?

Bij het onderzoek van het CIZ is altijd een medisch adviseur betrokken. Het CIZ beoordeelt:

  • hoe de persoon over opname in een instelling denkt;
  • of deze opname noodzakelijk is.

Uitkomst van het onderzoek

Er zijn drie mogelijkheden.

  1. De persoon kan zelf niet duidelijk maken wat hij wil. Er is dan sprake van ‘bereidheid noch verzet’. Artikel 60 Wet Bopz is van toepassing.
  2. De persoon blijkt bereid om te worden opgenomen. Dan is een vrijwillige opname mogelijk.
  3. De persoon verzet zich tegen een opname. Dan is een opname alleen mogelijk via een rechterlijke machtiging (RM) of een inbewaringstelling (IBS). 

Folder en meer informatie

Wilt u meer weten over de Wet Bopz? Bekijk onze folder. Deze kunt u ook bestellen. De website www.dwangindezorg.nl is het Informatiepunt dwang in de zorg van de overheid. U vindt er veel informatie voor cliënten, directbetrokkenen en professionals.  

Hoe lang mag het CIZ over een aanvraag doen?

Het CIZ heeft (in principe) zes weken de tijd om een reguliere aanvraag voor zorg vanuit de Wlz af te handelen. Wanneer er sprake is van een aanvraag in het kader van bijzondere omstandigheden, dan heeft het CIZ twee weken de tijd om de aanvraag af te handelen.

Veelgestelde vragen